Top 50 toàn cầu: Cột mốc mới, thước đo mới
Năm 2026, Việt Nam lần đầu tiên lọt vào Top 50 hệ sinh thái khởi nghiệp toàn cầu theo Báo cáo Chỉ số Hệ sinh thái Khởi nghiệp 2026 của StartupBlink, tăng 5 bậc so với năm trước và là thứ hạng cao nhất từ trước đến nay. Thành phố Hồ Chí Minh cũng lần đầu tiên góp mặt trong Top 100 hệ sinh thái khởi nghiệp toàn cầu, trong khi Hà Nội, Đà Nẵng và một số địa phương tiếp tục cải thiện vị trí.
Hiện Việt Nam có khoảng 4.000 startup, 208 quỹ đầu tư, 84 vườn ươm và hơn 20 trung tâm hỗ trợ khởi nghiệp. Hệ sinh thái khởi nghiệp năm 2026 được ghi nhận tăng trưởng mạnh mẽ, xấp xỉ 68% so với năm 2025, đưa Việt Nam vào Top 10 châu Á về hệ sinh thái khởi nghiệp.
Bài toán mới: Từ “đếm số startup” sang “đo giá trị công nghệ”
Theo các chuyên gia, khi hệ sinh thái bước vào giai đoạn trưởng thành, thước đo thành công không còn nằm ở số lượng startup hay thứ hạng trên bảng xếp hạng, mà ở khả năng thương mại hóa công nghệ, mở rộng quy mô doanh nghiệp và tạo ra sản phẩm có sức cạnh tranh quốc tế. Nhiều startup Việt Nam vẫn gặp khó trong việc làm chủ công nghệ lõi, xây dựng đội ngũ kỹ thuật chất lượng cao và tiếp cận vốn giai đoạn sau.
Góc nhìn thực tế: Từ “gọi vốn” đến “giải bài toán thật”
Một startup trong lĩnh vực nông nghiệp công nghệ cao tại Lâm Đồng đã từ bỏ cách làm “chạy theo số lượng người dùng” để tập trung vào giải bài toán năng suất thực tế cho nông dân: giảm 30% lượng nước tưới, tăng 15% năng suất nhờ cảm biến và AI dự báo sâu bệnh. Nhờ vậy, startup này không chỉ gọi được vốn mà còn ký được hợp đồng cung cấp giải pháp cho các hợp tác xã quy mô lớn. Câu chuyện cho thấy giá trị thực đang dần thay thế câu chuyện tăng trưởng trong mắt nhà đầu tư.
Thách thức thể chế và hạ tầng
Để duy trì đà tăng trưởng, hệ sinh thái khởi nghiệp Việt Nam cần đồng thời giải quyết ba nút thắt: thể chế thử nghiệm công nghệ mới, hạ tầng dữ liệu và tính toán cho AI, và cơ chế ươm tạo dài hạn thay vì các chương trình ngắn hạn. Nếu làm được, Top 50 không chỉ là danh hiệu mà sẽ trở thành bàn đạp để Việt Nam bước vào nhóm 30 quốc gia dẫn đầu thế giới về đổi mới sáng tạo vào năm 2045, như tầm nhìn đã được đặt ra trong Chiến lược quốc gia khởi nghiệp sáng tạo.
